Ik heb nooit iets gelezen

G. A. van Oorschot, 2003

In zijn ‘fragmenten’, oorspronkelijk gepubliceerd in Hollands Maandblad, legde Karel van het Reve invallen, gedachten en anekdotes vast over uiteenlopende zaken als God en Darwin, kruiswoordraadsels en aardgas, Russische dissidenten en Duitse revolutionairen, wetenschap en pseudowetenschap, schrijvers en tirannen. De ‘fragmenten’ bevatten de aanzetten van veel van Van het Reves bekendste en opzienbarendste artikelen – zoals die over zijn bezwaren tegen Freud en Dostojevski en zijn aanvallen op de literatuurwetenschap en de evolutieleer.

Ik heb nooit iets gelezen bevat alle fragmenten die Van het Reve tussen 1963 en 1989 publiceerde. Ruim veertig procent verschijnt hier voor het eerst in boekvorm.

‘Het menselijke denken en het menselijk schrijven,’ noteerde Van het Reve, ‘is voor 90 of 99% imitatief: wij denken alleen wat anderen denken, en de enkele keer dat wij iets eigens denken zitten we met de moeilijkheid dat we het niet kunnen opschrijven.’ Hoezeer hij zelf een uitzondering op die regel was, blijkt uit iedere bladzij van dit boek.

Ik heb nooit iets gelezen
Ik heb nooit iets gelezen
Sovjet-annexatie der klassieken
Sovjet-annexatie der klassieken
De Ouderwetse roman in Rusland
De Ouderwetse roman in Rusland
Twee minuten stilte
Twee minuten stilte
Nacht op de Kale Berg
Nacht op de Kale Berg
Rusland voor beginners
Rusland voor beginners
De literator en de holbewoner
De literator en de holbewoner
Siberisch Dagboek
Siberisch Dagboek
Het geloof der kameraden
Het geloof der kameraden
Kanttekeningen bij Ton Regtien
Kanttekeningen bij Ton Regtien
Marius wil niet in Joegoslavië wonen
Marius wil niet in Joegoslavië wonen
Met twee potten pindakaas naar Moskou
Met twee potten pindakaas naar Moskou
Lenin heeft echt bestaan
Lenin heeft echt bestaan
Rusland hoe het was
Rusland hoe het was
Uren met Henk Broekhuis
Uren met Henk Broekhuis
Een dag uit het leven van de reuzenkoeskoes
Een dag uit het leven van de reuzenkoeskoes
Het raadsel der onleesbaarheid
Het raadsel der onleesbaarheid
Dankwoord
Dankwoord
Freud, Stalin en Dostojevski
Freud, Stalin en Dostojevski
Afscheid van Leiden
Afscheid van Leiden
De leerboeken en ik
De leerboeken en ik
De ongelooflijke slechtheid van het opperwezen
De ongelooflijke slechtheid van het opperwezen
Zie ook onder Mozes
Zie ook onder Mozes
De ondergang van het morgenland
De ondergang van het morgenland
Verbaast u dit, nuchtere lezer?
Verbaast u dit, nuchtere lezer?
Waarom Russisch leren?
Waarom Russisch leren?
Een grote bruine envelop
Een grote bruine envelop
Luisteraars!
Luisteraars!
Apologie
Apologie
Achteraf
Achteraf
Ik heb nooit iets gelezen
Ik heb nooit iets gelezen
Arnon Grunberg leest Karel van het Reve
Arnon Grunberg leest Karel van het Reve
Deel 1 van het Verzameld Werk
Deel 1 van het Verzameld Werk
Deel 2 van het Verzameld Werk
Deel 2 van het Verzameld Werk
Deel 3 van het Verzameld Werk
Deel 3 van het Verzameld Werk
Deel 4 van het Verzameld Werk
Deel 4 van het Verzameld Werk
Deel 5 van het Verzameld Werk
Deel 5 van het Verzameld Werk
Deel 6 van het Verzameld Werk
Deel 6 van het Verzameld Werk
Deel 7 van het Verzameld Werk
Deel 7 van het Verzameld Werk
Geschiedenis van de Russische literatuur
Geschiedenis van de Russische literatuur
Karel van het Reve voor beginners
Karel van het Reve voor beginners
Karel van het Reve voor gevorderden
Karel van het Reve voor gevorderden