11 november 2026
Is het communisme weer hip?
In 1969 publiceerde Karel van het Reve Het geloof der kameraden, een boek waarin hij uiteenzette wat het communisme eigenlijk inhield, en hoe slecht dat in de praktijk uitpakte. Mede vanwege de luchtige toon (en natuurlijk omdat hij uitlegde dat de communistische leer nog nooit tot een vrije, welvarende samenleving had geleid) waren veel mensen erg boos over dat boek. Twintig jaar later viel het IJzeren Gordijn, en won Van het Reves opvatting overal terrein.
Nu, in 2026, is de wereld in de greep van oorlog, rechtsextremisme en klimaat-ellende… en blijkt het communisme voor sommigen nieuwe aantrekkingskracht te hebben. Het communisme, kortom, is inderdaad weer hip. In het satirische tv-programma Lubach was onlangs een kakelverse analyse van het communisme en zijn aanhang te zien – luchtig in de traditie van Karel van het Reve, en even actueel. Het is hier te zien.
29 maart 2023
‘Karel van het Reve is erg belangrijk geweest voor mijn schrijven. Toen ik hem las, voelde ik een soort verwantschap en ook opluchting, alsof de wereld minder onbegrijpelijk en eenzaam was.’ Aldus Paulien Cornelisse, geciteerd in de flaptekst van de nieuwe bundel teksten van Karel van het Reve die is verschenen bij Van Oorschot: Karel van het Reve voor beginners en gevorderden. Een fraaie, gebonden uitgave met stofomslag waarin twee eerdere bundels zijn samengevoegd.
En er is meer nieuws: onlangs verscheen de hier eerder aangekondigde biografie door Willem Melching: De zelfdenker. Karel van het Reve 1921-1999, gepubliceerd door Uitgeverij Prometheus. Recensenten, zoals die van het Nederlands Dagblad (21 april 2023), waren zeer positief. ‘Melching maakt ook duidelijk dat Van het Reve ondanks zijn scepsis door idealen gedreven werd.’
24 juli 2021
In het Historisch Nieuwsblad van juni 2021 verscheen een mooi, weloverwogen stuk door Rob Hartmans over Karel van het Reve, zijn Werdegang, zijn eigenzinnigheid, en ook zijn begrip voor hoe mensen in elkaar zitten. Hartmans vertelt onder meer dat een dissident als Andrej Amalrik, auteur van Haalt de Sovjetunie 1984? na zijn emigratie naar het Westen een behoorlijk lastige figuur bleek te zijn. Karel was zelf goed bevriend met Andrej. Gevraagd naar diens moeilijke karakter … ‘legde van het Reve uit dat om in de Sovjet-Unie de meest elementaire zaken voor elkaar te krijgen, je het regime enorm moest overvragen’. ‘Toen hij [Amalrik] niet langer met Russische, maar met westerse personen en instanties te maken had ging Andrej gewoon door met overvragen. (…) Zoals niemand terrorist wordt die niet een zekere neiging voelt tot het doden van ongewapende medemensen, zo wordt misschien ook zelden iemand “dissident” die er niet van houdt in de contramine te zijn en daarbij veel op het spel te zetten.’
Het juninummer van Historisch Nieuwsblad is hier te bestellen.
