Karel van het Reve

Karel van het Reve (1921-1999) was – en is – een van de meest geciteerde Nederlandse essayisten. Hij speelde een hoofdrol bij het bekend worden in het Westen van de Sovjet-dissidenten in de jaren zestig en zeventig. Zijn Geschiedenis van de Russische literatuur van Vladimir de heilige tot Anton Tsjechov uit 1985 is geprezen als “een wonder van leesbaarheid en eruditie”.

Van het Reve schreef kritisch over Karl Marx, maar ook over Charles Darwin en Onze Lieve Heer. Hij publiceerde twee romans en ontving in 1979 de Martinus Nijhoffprijs voor zijn vertalingen van werken van Toergenjev. Eind 2011 verscheen het zevende en laatste deel van het Verzameld Werk van Karel van het Reve.

Nieuws

In het Historisch Nieuwsblad van juni 2021 verscheen een mooi, weloverwogen stuk door Rob Hartmans over Karel van het Reve, zijn Werdegang, zijn eigenzinnigheid, en ook zijn begrip voor hoe mensen in elkaar zitten. Hartmans vertelt onder meer dat een dissident als Andrej Amalrik, auteur van Haalt de Sovjetunie 1984? na zijn emigratie naar het Westen een behoorlijk lastige figuur bleek te zijn. Karel was zelf goed bevriend met Andrej. Gevraagd naar diens moeilijke karakter … ‘legde van het Reve uit dat om in de Sovjet-Unie de meest elementaire zaken voor elkaar te krijgen, je het regime enorm moest overvragen’. ‘Toen hij [Amalrik] niet langer met Russische, maar met westerse personen en instanties te maken had ging Andrej gewoon door met overvragen. (…) Zoals niemand terrorist wordt die niet een zekere neiging voelt tot het doden van ongewapende medemensen, zo wordt misschien ook zelden iemand “dissident” die er niet van houdt in de contramine te zijn en daarbij veel op het spel te zetten.’

Het juninummer van Historisch Nieuwsblad is hier te bestellen.

Nog meer hommages bij Karels honderdste geboortedag. Jos Bloemkolk, alias Bob Frommé (of is het andersom?) die meer dan 30 jaar aan Het Parool verbonden was, was een verklaard bewonderaar. ‘Zonder Karel van het Reve was ik anders geweest,’ schreef hij op zijn website. U vindt zijn eerbetoon hier. En ook Max Pam deed een duit in het zakje; niet zonder enkele onnauwkeurigheden (zo was Karel 77 en niet 78 toen hij stierf, en was zijn antwoord op de CIA-vraag net iets anders) maar een eerbetoon is het, en het is hier te lezen.

Op 19 mei 2021 was het honderd jaar geleden dat Karel van het Reve werd geboren, als oudste zoon van Gerard en Jannetta van het Reve-Doornbusch. Zijn eeuwfeest is niet onopgemerkt voorbijgegaan. Biograaf Willem Melching (wiens boek volgend jaar wordt verwacht) schreef in NRC Handelsblad over Karels ‘radicale manier van denken en genadeloze spot’. Een link is hier te vinden. Melching schreef overigens ook in het tijdschrift Argus een stuk, dat gaat over Karels verblijf in de VS in 1954-’55: ‘Met een grote pot pindakaas in New York’. Een link naar Argus (het stuk zelf helaas niet online) vindt u hier. In Neerlandistiek, online tijdschrift voor taal- en letterkunde, schreef Nicoline van der Sijs onder de titel ‘Leve Karel van het Reve!’ Klik hier om haar tekst te lezen. En op 22 mei schreef Sylvia Witteman in de Volkskrant over hoe zij ontdekte dat Karel eigenlijk veel leuker was dan zijn broer Gerard. U leest het hier (al is inloggen als abonnee mogelijk vereist).
Er waren – alleen al op Twitter – nog anderen die schreven over Van het Reve, vaak in de geest van: leefde hij nog maar, want zijn oordeel wordt gemist!

Bekijk het archief