|
 |
 Karel van het Reve (1921-1999) was - en is - een van de meest geciteerde Nederlandse essayisten. Hij speelde
een hoofdrol bij het bekend worden in het Westen van de Sovjet-dissidenten in de jaren zestig en zeventig.
Zijn Geschiedenis van de Russische literatuur van Vladimir de heilige tot Anton Tsjechov uit 1985 is geprezen
als "een wonder van leesbaarheid en eruditie".
Van het Reve schreef kritisch over Karl Marx en Sigmund Freud,
maar ook over Charles Darwin en Onze Lieve Heer. Ook publiceerde hij
twee romans, en ontving hij in 1979 de Martinus Nijhoffprijs voor zijn vertalingen van werken van Toergenjev. Begin maart 2010 verscheen (opnieuw met veel lof door de pers onthaald) deel 4 van het Verzameld Werk van Karel van het Reve.
Nieuws
|
14 mei 2010
"Als morgen opeens bekend wordt gemaakt dat het regime van Brezjnev in elkaar gestort is, de mensen in Moskou juichend door de straten lopen, de portretten van de Grote Leiders van de muren worden gescheurd en de gevangenissen en concentratiekampen opengaan (en iedereen maar hopen dat Nixon niet, door bombardementen en zo, Brezjnev weer in het zadel zal proberen te helpen), dan zal ik mij niet schamen om 'nunc dimittis' te zeggen."
Aldus Karel van het Reve als Henk Broekhuis in een stukje over nachtmerries en Latijnse uitdrukkingen in NRC Handelsblad, 17 augustus 1973, nu gebundeld in Verzameld werk deel 4, blz. 389-391.
Bij alle lichtvoetigheid en ironie van de schrijver (vooral in zijn Broekhuis-tv-recensies) kom je soms ineens iets tegen waarvan je zeker weet dat het diep uit zijn ziel komt. Deze zin is daarvan een voorbeeld.
|
30 maart 2010
'Deel 4 van het Verzameld Werk is eigenlijk het mooiste deel,' aldus Pieter Steinz op de website NRC boeken. Steinz, chef boeken bij NRC Handelsblad, vertelt enthousiast over de inhoud van het pas verschenen deel. Klik hier om het te zien en te horen.
Elders op de NRC-website schreef Wilfred Takken onder de kop 'Karel IV, koning van de controverse' een al even enthousiaste recensie van Deel 4. Zou die alsnog in de papieren krant verschijnen? Lees hem alvast hier - en zie ook de fraaie illustratie van Peter van Dongen erbij.
Maar er is meer: de radiorecensie die Pieter Steinz aan het pas verschenen Deel 4 wijdde in de Tros Nieuwsshow van 20 maart j.l., hier te beluisteren. En dan een bespreking door Machiel Jansen op de website Literair Nederland: klik hier .
Niet digitaal te lezen, maar te vinden in het Parool PS van woensdag 24 maart, bladzij 21, is de uitvoerige bespreking door Jos Bloemkolk. 'Dit is Karel van het Reve op de top van zijn kunnen', schrijft hij.
Het is duidelijk: nog helemaal niemand is Karel van het Reve-moe, in tegendeel. De essayist met zijn zesde zintuig voor onzin (zoals Machiel Jansen schrijft), zijn schrijfstijl, helder en vloeiend als kraanwater (Pieter Steinz), zijn ingehouden bitterheid en woede over onrecht, en zijn ongeremde verbazing en vrolijkheid (Bloemkolk) wordt erkend als een waarlijk grote Nederlandse schrijver. Het geeft hoop dat de dringend noodzakelijke fondsen om de laatste drie delen van het Verzameld Werk te bezorgen, spoedig zullen worden gevonden.
|
9 maart 2010
Deel 4 van het Verzameld werk ligt in de winkel. Het telt meer dan duizend bladzijden, waarvan meer dan de helft - alles vanaf bladzij 319 tot aan de zorgvuldige annotaties (907 tot 964) en het zoals altijd ongelooflijk gedetailleerde personenregister (965-1005) nooit eerder in boekvorm verschenen teksten. Voorin staan Uren met Henk Broekhuis (1978) en Een dag uit het leven van de reuzenkoeskoes (1979), met daarin onder meer Van het Reves fameuze, controversiële Huizingalezing over de literautuurwetenschap, 'Het raadsel der onleesbaarheid'.
Veel controversieels ook bij de teksten die hier voor het eerst in boekvorm verschijnen. 'Mijn strijd' bijvoorbeeld, waarin Van het Reve het opneemt voor de persvrijheid. Het is 1974, en een comité van prominenten verzet zich tegen een herdruk van de Nederlandse vertaling van Hitlers boek Mein Kampf.
'Het comité is van mening dat een verbod van Mijn strijd de algemene persvrijheid niet aantast. Maar als een verbod van een boek - met welke argumenten en verzachtende bepalingen dan ook - de algemene persvrijheid niet aantast, wat tast die persvrijheid dan wel aan? Persvrijheid is ondeelbaar. Je kunt niet een boek verbieden en de persvrijheid niet aantasten.
'We hebben hier geloof ik te maken met de sterke menselijke neiging tot symbolische daden. Het salueren voor de vlag, het verbranden van portretten, het aanbidden van beeltenissen. Het geven van een trap aan het paard van de melkboer door de echtgenoot van de vrouw met wie de melkboer overspelige betrekkingen onderhoudt. Gruwelijke misdaden zijn begaan door de auteur van dat boek, tijdens het in alle etalages liggen van dat boek. Laat ons daarom iets ondernemen tegen dat boek!
'Als je zo redeneert zijn er heel wat boeken die verboden moeten worden. Werden destijds de Armeniërs niet uitgeroeid door vereerders van de Koran? Is de miljoenenmoord in Rusland niet verbonden met het boek Vraagstukken van het Leninisme door J.W. Stalin? En het Rode Boekje van Mao? En de Bijbel niet te vergeten? En worden bij iedere herdruk van de Heidelberger Catechismus niet oude wonden opengereten bij de nabestaanden van de Martelaren van Gorcum?'
(Voor inlichtingen over en bestellingen van Deel 4: Uitgeverij van Oorschot)
|
|
Bekijk het archief
|
|
|
